Soms vraag je je weleens af wie nu precies schijt heeft aan wat. Als het aan de gemeente Leeuwarden ligt dan wordt een substantieel deel van de woningen verwarmd met (Fries) biogas en als het aan de provincie Friesland ligt dan rijdt een fors deel van regionale wagenpark op datzelfde biogas.

Tijdens de Dag van de Duurzaamheid van 2009 heb ik mij op de proefboerderij Nij Bosma Zathe ten zuiden van Leeuwarden laten bijpraten over wat er in de mestvergister gaat die woningen in de wijk Techum van energie voorziet. Behalve de mest van koeien is dat de restanten van mais en nog een andere energierijke afvalstroom uit de voedingsindustrie (de naaam ben ik even kwijt). Je stopt een en ander in een cilindervormig vat, roert het beetje en de micro-organismen die in de mest zitten zorgen ervoor dat je bovenin biogas (methaan) kunt afvangen. Veel Friese mest wordt afgevoerd en komt derhalve niet in een mestvergister terecht. Als we dat laatste nu veranderen dan kunnen er heel wat autootjes op tuffen en zitten we er met z'n allen lekker warmpjes bij. Oh, en omdat het natuurlijk is noemen we het duurzaam.

Lezers van de Volkskrant troffen onlangs in hun krant een bijlage aan getiteld "Buitengewoon boeren"  over duurzame landbouw. Met een verhaal over Zeeuwse tuinders die profiteerden van de restwarmte van een nabijgelegen kunstmestfabriek. Die fabriek neemt drie procent van de nationale aardgasconsumptie voor zijn rekening. Kunstmest krijg je duidelijk niet kado. Het zijn altijd dit soort feiten die worden vergeten bij het opmaken van een (energie)balans en waarmee het begrip duurzaamheid een loze kreet is geworden. Die kunstmest is nodig voor het gras dat koeien eten, maar dat had u natuurlijk al begrepen. Op sommige plaatsen stopt men bermgras in een mestvergister om vervolgens tot de ontdekking te komen dat dat niet veel (energie) oplevert. Er zit namelijk niet veel in.

Het Friese biogas heeft weliswaar een natuurlijke oorsprong en is een verbetering ten opzichte van de situatie waarbij alle mest wordt afgevoerd, maar is niet duurzaam. Pas bij een gesloten kringloop van alle betrokken elementen is er sprake van duurzaamheid. Afgaand op een (concept-)verkiezingsprogramma voor de komende provinciale statenverkiezingen dat ik voorbij heb zien komen begrijpen veel politici dit ook niet. Aan het Friese biogas zit een luchtje omdat bestuurders en beleidsmakers schijt hebben aan natuurkundige principes.